Definities van denken en gezondheid

Definitie ‘denkstijl’
Iemands 'manier van denken' of zijn of haar 'denkstijl' definiëren wij als een combinatie van waarden (wat hij of zij belangrijk vindt) en metaprogramma’s (hoe hij of zij met die waarden omgaat).

Wij onderscheiden zeven typen waarden (aan de hand van de waardentheorie van Graves) en 13 verschillende metaprogramma’s of denkstijl-elementen - zoals naartoe/weg van, globaal/specifiek, matching/mismatching e.d. Al deze variabelen worden gemeten met de denkstijltest ‘MindSonar’ (15).

Definitie ‘gezondheid’
De World Health Organization definieert gezondheid als: “A state of complete physical, mental and social well-being and not merely the absence of disease or infirmity.”

Van deze definitie, geformuleerd in 1948, wordt binnen de 'positieve gezondheids'-beweging gezegd (16) dat hij te idealistisch is. Men stelt voor om het vermogen om uitdagingen te hanteren meer te benadrukken: “The ability to adapt and self manage in the face of social, physical, and emotional challenges”. Merk op, dat hier de sociale en de mentale kant al in de definitie van gezondheid worden meegenomen. Dit is de definitie waar wij ons in het HTProject bij aansluiten.

Kenmerken van gezondheid
Gezien de factoren die iemands levensverwachting beïnvloeden, en aansluitend bij het concept 'positieve gezondheid' zouden wij iemand als gezonder kunnen definiëren naarmate hij of zijn de volgende 12 kenmerken meer vertoont:

  1. Fysiek welbevinden
  1. Emotioneel welbevinden
  1. Sociaal welbevinden
  1. Fysieke kracht
  1. Psychologische flexibiliteit
  1. Sociale contacten (aantal en kwaliteit)
  1. Vermogen om met fysieke uitdagingen om te gaan
  1. Vermogen om met emotionele uitdagingen om te gaan
  1. Vermogen om met sociale uitdagingen om te gaan
  1. Afwezigheid van lichamelijke ziekten
  2. Afwezigheid van lichamelijke beperkingen
  1. Afwezigheid van emotionele problemen
  1. Afwezigheid van sociale beperkingen

Denkstijl, mediërende factoren en fysieke gezondheid
Uitgaande van deze definitie van gezondheid, onderscheiden wij denkstijl, mediërende factoren en fysieke gezondheid. Wij veronderstellen dat een bepaalde denkstijl de fysieke gezondheid zowel direct als indirect (via de medierende factoren) beïnvloedt. Bijvoorbeeld: 'Focus op mensen' als denkstijl-element bevordert sociale verbondenheid. Sociale verbondenheid bevordert op haar beurt de fysieke gezondheid. Daarnaast gaan wij er van uit dat denkstijl de hersenen rechtstreeks beïnvloedt en daarmee het immuunsysteem en hormoonbalansen die direct van invloed zijn op fysieke gezondheid. Wij beseffen dat het bij direct versus indirect (medierend) om een glijdende schaal gaat. Want ook een verandering in een hormoonbalans is in zekere zin een mediërende factor.

Denkstijl

Medierende factoren

Fysieke gezondheid

  1. Waarden (Graves categorieen)
  2. Metaprogramma's
  1. Emotioneel welbevinden
  2. Sociaal welbevinden
  3. Psychologische flexibiliteit
  4. Sociale contacten (aantal en kwaliteit)
  5. Vermogen om met fysieke uitdagingen om te gaan
  6. Vermogen om met emotionele uitdagingen om te gaan
  7. Vermogen om met sociale uitdagingen om te gaan
  1. Fysiek welbevinden
  2. Fysieke kracht
  3. Afwezigheid van lichamelijke ziekten
  4. Afwezigheid van lichamelijke beperkingen

Het meten van gezondheid
Wij zullen voor de meting in elk geval gebruik maken van SF-36 vragenlijst en de MindSonar test.

  • Vragenlijst
    Gezondheid kan worden gemeten met een vragenlijst. Een goede kandidaat lijkt de ‘MOS 36-Item Short-Form Health Survey (SF-36)' (17), die het bovengenoemde scala van gezondheidsfactoren redelijk goed lijkt te bestrijken, al heeft  die wel een focus op beperkingen heeft i.p.v. een focus op mogelijkheden (wat wij in principe liever zouden meten).
  • Telomeren-meting
    Het is de afgelopen jaren goedkoper en gemakkelijker geworden om de lengte van iemands telomeren te meten - een stukje van het DNA. Dit wordt als een goede fysieke maat van gezondheid - in feite van 'veroudering' - gezien. Dit is een interessante mogelijkheid, maar vooralsnog (2019) is deze optie helaas te duur voor het HTProject.
  • Lichamelijk onderzoek
    Allerlei personen en instanties doen al lichamelijk onderzoek. Denk bijvoorbeeld aan verzekeringsartsen, sportartsen, revalidatiecentra of medische onderzoekers. Wij staan open voor samenwerking in bestaande of geplande trajecten waarin lichamelijk onderzoek wordt gedaan.

 Literatuur

15. What does MindSonar measure? Jaap Hollander, http://www.mindsonar.info/

16. How should we define health? Machteld Huber et al. BMJ 2011; 343